Kartezio

23. nov., 2020

Raciema filozofio, kaj Esperanto

Jen temo por krei artikolon ĉi tie.
Mia propono jenas :
Kion vi pensas pri la temo ?
Se ni provus verki artikolon sub formo de dialogo inter pluraj esperantistoj ?
La ideo estas lanĉita.
Proponu viajn ideojn pri ĉi tiu temo.

22. sept., 2020

ESPERANTO estas ideala kaj reala lingvo ĝi ne restis simpla projekto kaj tre kontentige funkcias.

Mi lernis la lingvon de Zamenhof en la jaro 1973 tio estas hodiaŭ en 2020, antaŭ 47 jaroj.
En la komenco mi sciis ke ĝi povas utili en la praktiko ĉar mia frato estis sukcesinta paroli kaj komprenigi sin post nur kelkaj semajnoj da lernado de Internacia Lingvo.
Sed mi ne sentis min tre naturdotita pri la lernado de eksterlandaj lingvoj.
Tamen ek de la komenco, la lernado de esperanto plaĉis al mi.
Mi ŝatas ĝian regulecon kaj rilativan simplecon.
La lingvo de Zamenhof ŝparas la memoron danke al la potenco de sia ĝeneraliĝanta akirado.
Rapide mi volis renkonti aliajn esperantistojn kaj povis tion fari en la kastelo Grezi
ljono (Grésillon, Baugé, France).
https://eo.wikipedia.org/wiki/Kastelo_Greziljono
Dum dusemajna somera staĝo mi lernis la lingvon kaj sukcesis la du unugradajn atestojn.
(…pri lernado kaj pri praktiko).
Dum ĉi tiu staĝo mi renkontis bonegajn esperantistojn kaj instruistojn.
En 1978 mi vizitis Ĉekoslovakion kie mi renkontis aliajn esperantistojn en internacia staĝo.
Post nova staĝo mi ricevis novan diplomon.
En 1986 dum dua restado en la kastelo Greziljono mi sukcesis la ateston pri kapableco kiu en Francio agnoskas ke oni povas ne tro mallerte instrui la lingvon de Zamenhof.

Ĉiam la deziro de interkompreno estis bonega kaj la esperantista etoso plaĉis al mi.

Sed kial mi titoligis ĉi tiun artikolon "Teduloj" ?
Estas nur post pluraj jaroj ke mi renkontis kelkajn tedulojn esprimante sin en esperanto.
La teduloj en Esperantio ne estas multnombraj sed ili povas esti tre malagrablaj.
Kiuj estas la teduloj ?
Jen kelkaj ekzemploj de teduloj :

  • Ili asertas siajn opiniojn kiel nediskuteblajn verojn.

  • Ili ĉiam certas ke ili pravas.

  • Ili ne toleras kontraŭdirojn.

  • Ili ne zorgas pri la ofendiĝemeco de la aliaj.

  • Ili mem estas tre ofendiĝemaj.

  • Ili staras en la esperantistaj asocioj same kiel en sekto.

  • Ili estas bigotoj de la lingvo kiu ludas por ili la rolon de religio.

  • Ili tuj vidas forgesitan akuzativon.

  • Ili korektas la gramatikajn erarojn (…realajn aŭ imagajn) de aliaj sen peti permeson.

  • Ili troigas malutilan idealan perfektecon de la lingvo.

  • Ili estas manie perfektistoj.

  • Ili uzas esperanton kiel sakran kaj ritan ĵargonon.

  • Ili rigardas lingvan eraron kiel pekon.

  • Ili estas naciistaj, etnocentritaj, egocentritaj, maltoleremaj.

  • Ili lacigas la spertajn esperantistojn kaj forfuĝigas la nove bakitajn.

NotoSe en la ĉi supra artikolo vi trovas lingvan eraron aŭ eĉ plibonigeblan dirmanieron, mi invitas vin al komenti kaj helpi min en la korektado kaj perfektigado de mia teksto. Estas en la interkomunikado en la "diskuto sen disputo" ke ni povas progresigi la lingvon kaj nian komunumon. Mi asertas al vi ke vi ne estos rigardata kiel tedulo.

 

Konkludo : Vi divenas ke la ĉi supra artikolo entenas iom da humuro ĉar ĉiu povas roli kiel la tedulo de sia proksimulo.
Renkontante tedulon oni neniam forgesu ke la vivo en societo postulas necesan toleremon por ne mem iĝi tedulo en Tute Tera Tedularo.

13. sept., 2020

MEM-TESTO COVID19 (Kronviruso19)

1- Preparado de la testo :

2- Elekti botelon da bone odoranta vino el sufiĉe fama stampodato.
3- Plenigi glason sen superbordigi.
4- Zorgege flari la glasan entenaĵon.

5- Unua parto de la testo :

6- Ĉu la odoro estas flarata ?

7- JES ! La una parto de la testo estas negativa. Daŭrigu al la dua parto.
8- NE ! La vino estas eble sen odoro.
En ĉi tiu kazo reprovi la teston post ŝanĝado de vino.
Post la dua provado se la neflarebleco konfirmas sin, iru al la dua parto de la testo.

9- Dua parto de la testo (konfirmado) :

10- Trinki glutete post glutete tre malrapide la glason. (Oni ne drinkas !)

11- Ĉu la gusto de la vino estas sentata ?
12- JES ! La testo estas tute negativa. Gratulon ! Oni povas festi la sukceson…
13- NE ! La vino estas eble sen gusto.
En ĉi tiu kazo reprovi la teston post ŝanĝado de vino.

KONKLUDO :
Post la dua provado se oni sentas nek la odoron, nek la guston,
eblas ke oni estas infektita sed tio ne pravigas por daŭrigi solecan drinkadon,
oni ne forgesu inviti sian amikon Modereco. 😉

7. juil., 2020

Kial akuzativo necesas en Esperanto ?
Por respondi al ĉi tiu demando mi akvarelis ĉi tiujn 12 desegnojn…

10. juin, 2020

2019-03-30 ĉe Bordighera Bicknell Museum

Clarence Bicknell kaj Esperanto

 

Clarence Bicknell naskiĝis la 27-an de oktobro 1842 en Herne Hillen proksime al Londono, en riĉa familio.

Ludwik Lejzer Zamenhof naskiĝis la 15an de decembro 1859 en Bjalistoko (rusa Imperio ... nun en Pollando) do li estas pli juna ol 17-jaraĝa Bicknell kaj lia familio estas modesta.

 

Nenio ŝajnis destini ilin iam renkontiĝi.

La 26an de julio 1887 (en la aĝo de 28) Zamenhof eldonas en la rusa kun pseŭdonimo Doktoro Esperanto (kuracisto, kiu esperas)

la unua libro por prezenti sian konstruitan lingvon Internacia Lingvo.

 

Kion faras Clarence Bicknell tiam?

Li vivas en Bordighera sur la itala Riviera kie li studas la flaŭron, faŭnon kaj rokajn ĉizadojn de la Valo de Mirindaĵoj ĉirkaŭ Monto Bego, kiu tiam estas en Italio.

Li jam interesiĝas pri la ideo de internacia lingvo kaj komencis lerni Volapukon.

 

Esperanton en 1887 Zamenhof nur parolas Ludwik Lejzer kaj lia edzino Klara. La malgranda broŝuro en la rusa Internacia Lingvo ne ankoraŭ disfamiĝis tra la mondo. Sed en 1889 nur 2 jaroj post ĝia apero, la adresaro de la unuaj Esperantistoj enhavas jam 1000 adresojn de multaj landoj.

 

Kelkaj pliaj jaroj pasas kaj Clarence Bicknell aŭdas pri Esperanto, interesiĝas, tuj vidas ĝian superecon kompare kun la Volapuko kaj iĝas esperantisto de 1897 nur 10 jaroj post la historia sed konfidenca naskiĝo de la Zamenhofa lingvo.

Ĉe tiu tempo la nombro de esperantistoj en la mondo daŭre estas tre malalta, ĉar en 1900 ĝi povas esti kalkulita je 5567.

 

Ni vidas kiel Bicknell estas pioniro de Internacia Lingvo.

En 1905 li partoprenis la unuan Universalan Kongreson de Boulogne-sur-Mer, kie li povis renkonti kaj amikiĝi kun Zamenhof persone.

688 delegitoj ĉeestis ĉi tiun 1an Internacian Kongreson sen interpretisto. Dum ĉi tiu kongreso li ankaŭ devis renkonti alian eminentan pioniron Émile Javal kun kiu li nepre amikiĝis, tial li poste faris multajn brajajn transskribaĵojn por ke la blinduloj ne estu ekskluditaj de aliro al Esperanto.

La sekvan jaron 1906 kun Rosa Junck li fondis la Esperantan grupon de Milano.

Tiun saman jaron, 1906, la 2-a Universala Kongreso okazas en Genève (Svislando) kaj kunvenigas 1200 delegitojn ... La kreskado de la esperantista movado tiutempe estas pli rapida.

En 1907 li partoprenis la trian Universalan Kongreson en Kembriĝo (1500 delegitoj)

En 1910 li fondis la esperantan grupon en Bordighera.

En 1912 li partoprenis la 8an Universalan Kongreson en Krakovo (Pollando)

Atentu, ke nuntempe la vojaĝoj ne estas tia, kia ili estis tiam ĉi ...

Krom ĉi tiuj faktoj kiuj utilas kiel kronologiaj gvidosignoj, esperantista agado Bicknell estas konsiderinda pro ĝia korespondadoj, liaj originalaj skribaĵoj, liaj tradukoj en la Zamenhof-lingvon kaj liaj transskriboj de esperanto en brajlo por la blindaj esperantistoj.

Ĉiujare nova Universala Kongreso okazas en alia urbo kaj la progreso de la Esperantismo estas rimarkinda sed en 1914 la unua mondmilito eksplodas.

La Universala Kongreso estas planita tiam ĉi en Parizo. 3739 delegitoj aliĝis, tio kio konfirmas la eksterordinaran pliiĝon de la nombro de parolantoj de Esperanto en kelkaj jaroj sed la konflikto malebligas la kongreson.

2/2

Oni povas facile imagi la teruran elreviĝon de humanistoj tiel kiel Zamenhof kaj Bicknell.

Kiel asistanto al ĉi tiu furioza kaj mem-detrua eksplodo de la homaro, ĉiu el ili faras sian eblon por batali kontraŭ la malamo. Bicknell multer helpas  la vunditojn kaj la rifuĝintojn.

Ambaŭ estas elĉerpitaj en ĉi tiuj humanitaraj klopodoj.

En 1917 kaj 1918 Zamenhof kaj Bicknell mortis je dek kvin monatoj intertempe.

Zamenhof la 14-an de aprilo 1917 (57 jaraĝa) en Varsovio en la distrikto, ke la nazioj igos geton en 1940 kaj detruos en majo 1943. (Lia filino Lidja Zamenhof vivos tie kiam ŝi estos deportita por esti ekstermita en Treblinka en 1942).

La 17-an de julio 1918 (76 jaraĝa) Clarence Bicknell mortis sur la balkono de sia monta domo Casa Fontanalba en Casterino.

La Granda Milito ne nur buĉis milionojn da batalantoj, sed ankaŭ forigis ĉiujn certecojn establitajn ĝis tiam, inkluzive la fidon al homeca progreso. Ĉi tiu traŭmato de la tuta homaro sendube favoris la alvenon de la naciismaj, militismoj kaj ideologiaj fanatikismoj kiujn la mondo, jarcenton poste, ankoraŭ spertas.

 

Kio Esperanto fariĝis en 2019?

- Nu, mi ne propagandos kaj diros al vi, ke Esperanto konkeris nian etan planedon forigante la lokan paroladon, tio kio neniam estis la ambicio de siaj pioniroj. Aliflanke, por kurioza menso, la lingvo de Zamenhof kaj Clarence Bicknell restas senlima spaco de esplorado. Domaĝe se ĝi restas nevidebla de tiuj al kiuj ĝeneralaj impresoj sufiĉas.

Kiam mi malkaŝas, ke mi estas esperantisto, la unua demando kiun mi aŭdas ĝenerale estas: «Sed kiom vi estas? »

Reale, mi ne scias. Sed se vi volas esti parto de la pli granda komunumo, preferu iri en la gregara homamaso, kiu sekvas la modojn kaj tendencojn.

Por ĉi tiu mallonga prezento mi kontrolis mian informon per:

    • https://en.wikipedia.org

    • https://eo.wikipedia.org

    • La brita esperantisto septembro 1918

    • UEA Jarlibro 1987

    • La Paradise Scale-eseo de Christopher Chippindale (Cambridge)

    • Mi ankaŭ interŝanĝis kelkajn retpoŝtojn kun

Marcus Bicknell, pranevo de Clarence Bickneel (info@clarencebicknell.com)

https://www.clarencebicknell.com/fr

    • Kun Roland Dufrenne ni renkontiĝis

Macus Bicknell, Christopher Chippindale kaj la Grafino de La Brigue en julio 1998 ĉe la dua renkontiĝo de Bicknell Family okaze de la 80-a datreveno de la morto de Clarence Bicknell.

Ni estis invititaj viziti la domon Casa Fontanalba kaj ne forgesis ĉi tiun perfekte subtenitan domon ekde 1918.

La libro de Roland Dufrenne estis eldonita unu jaron antaŭe en 1997:

 la Vallée des Merveilles et les Mythologies Indo-Européennes
ISBN 88-86621-09-4