Stranga detalo

2. nov., 2021

STRANGA DETALO
Iam, en libro aŭ revuo pri arto, la reproduktaĵo de pentraĵo el la 18a jarcento, allogis mian atenton per detalo.
La verko estas portreto sed en la pentraĵo alia pentraĵo estas reproduktita.
En ĉi tiu dua pentraĵo lokiĝas virino mamnutranta maljunulon.
Mi tuj deduktis ke ĉi tiu stranga bildo estas verko de Jean-Jacques Bachelin kiu estas la franca pentristo kies portreto estas la temo de la ĉefa pentraĵo.

La aŭtoro de la portreto estas la sveda pentristo Adolf Ulrik Wertmüller malrekta kuzo de alia sveda kaj fama pentristo Alexandre Roslin.

La tri pentristoj kiujn mi ĵus citis restas sufiĉe famaj por ke iliaj biografioj kaj kelkaj fotaĵoj de iliaj verkoj estas troveblaj sur Interreto.

Bedaŭrinde mi perdis la dokumenton kiu kaptis mian atenton.
Mi nur retrovis la skizon per sangvino kaj akvarelo rapide desegnita de mi antaŭ pli ol tri jardekoj.

Mi imagas ke ĉi tiu stranga bildo de mamnutrado verŝajne ilustras rakonton.

Eblas ekzemple, ke ĉi tiu nutristino provas savi mortantan maljunulon kiu ne plu povas manĝi normale.

Mi ŝatus scii pli pri ĉi tiu pentraĵo…
Kiu scias, eble leganto de ĉi tiuj linioj alportos al mi kelkajn klarigojn… ?

 

Estimata leganto, se vi trovas eraron aŭ malklarecon en mia teksto,
mi invitas vin : " Helpon ! " …helpu min en la korektado de miaj artikoloj.
Por tion fari, sufiĉas lasi komentojn.

26. sept., 2021

LA MOUCHE ET L’ARAIGNEE

LA MUŜO KAJ L’ARANEO

Elle n’en faisait qu’à sa tête,

Li agis sen zorgo eta,

la petite mouche coquette !

la muŝideto koketa !

Elle volait et bourdonnait,

Fluge kaj zume iris,

tournait, dansait, virevoltait.

flirtis, dancis kaj rondiris

Sa mère lui disait : ne t’éloigne pas trop.

Lia panjo diris: restu proksime la plej.

Même quand tu as soif ne va pas au bistrot,

Eĉ soifante ne flugu al drinkej’,

regarde où tu te poses et fuis tous les humains,

rigardu kien ci flugas kaj evitu homojn,

les lacs, les animaux, la pluie et les gamins.

la lagojn, la bestojn, la pluvon kaj la domojn

Ne va pas chez les gens en train de déjeuner,

Dum festenoj manĝotablojn ne alproksimiĝu,

attends qu’ils aient fini et fais-toi très discret ;

atendu ĉiam la finon kaj tre diskretiĝu ;

Mouche, mon fils, prends garde à toi,

Muŝo, filo mia, gardu cin

car si toi tu les aimes, eux ne t’aimeront pas.

ĉar se ci amas ilin, ili ne amos cin

Mais la petite mouche cherchait les aventures

Sed la eteta muŝo serĉis la aventurojn

et partait se poser très haut sur les toitures.

kaj foriris altege sur la tegmentojn

Rien ne lui faisait peur, elle aimait tant la vie !

Li nenion timis ĉar lin amis la vivo !

Pour elle la journée s’écoulait sans souci :

Por li la tago fluis sur facila deklivo :

explorer les maisons, entrer chez les humains,

eksplori la hejmojn, de domo en domon,

tournoyer autour d’eux, se poser sur leurs mains,

surflugi ĉiujn homojn kiel aerodromon,

chanter zeuzeuzeuzeu sans penser au danger,

kanti zumzumzum sen pensi pri danĝero,

voilà ce qui plaisait à ce cerveau léger.

jen kio plaĉis al frivola diptero.

Quand ils avaient mangé,

Post manĝintis ili,

elle se régalait

ĉion frandis li

d’une goutte de vin,

de la guto da vino

d’une miette de pain.

ĝis la panero fino.

Et en toutes saisons,

Kaj en ĉiuj sezonoj,

elle aimait les balcons.

Lin logis la balkonoj.

Un jour elle aperçut une curieuse fleur

Iam li ekvidis tre strangan floron

tendue vers le ciel bleu dans toute sa splendeur.

streĉita al ĉielo ĝi ja montris la gloron.

La petite mouche se posa en chantant

La muŝeto alflugis tuj sen prudento

sur ce bel astre étrange qui tremblait dans le vent.

sur la belegan astron tremantan en la vento.

Mais quel était ce piège ?

Ĉu estis ia kaptilo ?

Et par quel sortilège

Pro kiu sorĉalkemilo

restait-elle collée

gluantas hororo

à cette fleur d’été ?

en ĉi aĉa floro ?

Une bête au corps rond, munie de longues pattes,

Besto ronde korpa, kun ege vilaj kruroj,

bouche hideuse , aussi terrifiante qu’Hécate,

faŭkoj inferaj, en mezepokaj pikturoj,

s’avançant lentement, manifesta sa joie,

antaŭen iranta, lente ĝoje paŝanta,

en découvrant sa proie, promesse d’un repas.

ekvidante la predon, manĝo promesanta.

Cette fois c’est fini, pensa la mouche en pleurs,

Ĉi foje jen la fino, pensis la muŝo en ploro,

adieu le ciel, adieu les fleurs,

adiaŭ la ĉiel’, adiaŭ la floro

adieu la rosée du matin,

adiaŭ matine, la roso

les brins d’herbe sur le chemin.

la herbero kaj la ŝoso,

Elle va me croquer,

Min krakmanĝos tuj,

cette horrible araignée,

aĉa araneo huj,

je vais mourir bientôt,

mi baldaŭ mortos,

lui servir de gâteau !

neniu raportos !

Une ombre s’approcha,

Ombro alproksimis

et la toile trembla.

La tolaĵo tremis

Une main secourable détruisit la prison,

Helpema mano detruis la karceron,

et la petite mouche s’envola sans façons.

la eta muŝido prifuĝis la danĝeron.

Peut-être sera-t-elle à l’avenir plus sage,

Eble estontece li iĝos pli prudenta,

peut-être fuira-t-elle araignées et orages.

Eble araneon evitos li atenta.

Consternée, déprimée, l’araignée s’indigna.

Konsterne, deprime, plendas la araneo

« Plus rien à dévorer !

« Nenio manĝota ! 

Ma proie s’est envolée.

Mi restas idiota.

Pas de dîner pour moi,

Manĝo mankas al mi,

on ne m’apprécie pas,

neniu por min ami,

à part Victor Hugo qui m’offrit un poème

krom Viktor Hugo en sia verkamas’

dans lequel il disait : mon araignée, je t’aime . »

kiu ie skribis : arane’ mia, mi cin amas. »

Mais aimait-il les mouches, le poète au grand front ?

Ĉu la muŝojn amis la grandfronta poeto ?

Aurait-il lui aussi sauvé le moucheron ?

Ĉu ankaŭ dank’al li savintus la muŝeto ?

La vie est un bal triste où l’on s’entre-dévore,

Vivo tristas en balo kiu intervoras,

ce qui comble les uns, les autres le déplorent.

tio kio ĝojigas iujn, la aliaj ĝin priploras

© Danièle Gasiglia-Laster

Fablo de Danièle Gasiglia-Laster
esperantigita de Jean-Pierre Cavelan
kun la permeso de la aŭtorino

19. sept., 2021

Français

Esperanto

 

 

Je suis

Mi estas

L’enfant perdu dans l’oubli des adultes

L’infano perdita en l'adolta forgeso

Le vieillard solitaire qui regarde la mort

La soleca oldulo rigardanta la morton

Le malade souffrant qui ne peut plus crier

La malsana suferanto ne plu povante krii

La femme méprisée par une brute épaisse

La virino malestimata de brutala krudulo

La rose frémissante dans le vent de la nuit

La rozo tremetante en la vento de la nokto

L’arbre déraciné par la tempête folle

L’arbo elradikita de freneza tempesto

L’oiseau tombé du nid voué à l’abandon

La birdo elnestigita dediĉata al forlaso

La fourmi piétinée par l’enfant inconscient

la formiko tretita de nekonscienta infano

La vague fatiguée de ses allers-retours

La ondo lacigita de siaj reiroj iroj

La libellule bleue qui cherche à se poser

La libelo blua fluge serĉante paŭzejon

Le phoque qui gémit de ne plus voir la mer

La foko kiu ĝemas ne plu vidante la maron

Le lion enfermé dans sa cage-prison

La leono enkatenigita en sia kaĝa prizono

L’homme sans domicile au regard vague et flou

La senhejmeca viro kun rigardo svage konfuza

Le chien désespéré de son errance vaine

La hundo senesperigita de sia vana vagado

Je suis toi, vous et moi, l’infini, le mystère.

Mi estas ci, vi kaj mi, la senfineco, la mistero.

 

 

©Danièle Gasiglia Laster

Esperantigita de KAVLAN kun permeso de la aŭtorino

30. janv., 2021

Por traduki la francan kunmetitan vorton "marque-page" mi hezitis inter "paĝomarkilo" aŭ "paĝomemorilo", aŭ "paĝoretrovilo".
Kio estas paĝomarkilo ?
Tre ofte, simpla papero povas ludi la rolon de paĝomarkilo kiu utilas por retrovi la paĝon kie oni interrompis sian legadon.
Sed mi rimarkis ke de kelkaj jaroj oni povas aĉeti paĝomarkilojn kun interesaj bildoj en multaj lokoj, muzeoj kaj turismaj butikoj.
Ĉi tiaj bildetoj invitas al kolektado, al interŝanĝado kaj permesas dispartigi amikajn memoraĵojn per malkostaj kaj amuzaj donacoj.
Tio donis al mi la ideon krei miajn akvarelajn paĝomarkilojn. Ĉiu paĝomarkilo estante ununura aŭtentika verko. Kompreneble mi ne povis antaŭvidi ĉu mia ideo plaĉos al novaj amatoroj de mia pentro…

Antaŭ kelkaj tagoj, mi proponis miajn paĝomarkilojn.
Sekve al la obtenita sukceso, la propono daŭros ĝis la 15a de februaro 2021.
Post ĉi tiu dato mi daŭre prilaboros akvarelojn en ĉi tiu formato mallarĝa kaj vertikala (59 x 210 mm).
Aperas ke tia formato plaĉas al amatoroj kiuj povas krei ludajn kolektojn sen ruinigi sin.
Sed se la paĝomarkila formato plaĉas al kolektantoj, ĝi ankaŭ interesas la pentriston ĉar la mallarĝa vertikaleco de la bildo stimulas la kreadecon.
Post la 15a de februaro, la prezo de miaj paĝomarkiloj ne povos resti je la nuna reklama prezo.

La vendotaj paĝomarkiloj lokiĝas ĉi tie : Marque-pages

Estimata leganto, se vi trovas eraron aŭ malklarecon en mia teksto,
mi invitas vin : " Helpon ! " …helpu min en la korektado de miaj artikoloj.
Por tion fari, sufiĉas lasi komentojn.

 

20. janv., 2021
Adjektivo kaj adverbo 
Kiel ne konfuzi inter ili ?
En la komenco 
la lernanto de Esperanto
ofte hezitas inter
la uzado de
du formoj de vortoj.
Ĉu mi devas uzi adjektivon ? 
Ĉu adverbo estus pli bona ? 
Oni facile elektas 
la bonan formon
de la vorto
kiam oni scias ke :
  • Adjektivo rilatas kun substantivo
    (nomo, propra nomo, pronomo kaj infinitivo de verbo)
  • Adverbo rilatas kun verbe,
    aŭ kun adjektivo, aŭ kun alia adverbo.

La konsekvenco estas logika :

  • Adjektivo ne rilatas kun verbo (…sed la infinitivo de verbo funkcias kiel substantivo).
  • Adverbo ne rilatas kun substantivo.

Kiam oni bone komprenas la funkciojn de la kvar vortaj tipoj :
Substantivo, adjektivo, adverbo kaj verbo oni ne plu riskas konfuzi inter ili.

Ekzemple :

  • Manĝi bonan panon. (Oni manĝas panon kiu estas bona)
  • Bone manĝi panon. (Oni bone manĝas panon kies kvalito ne estas konata.)

La leganto povas proponi aliajn ekzemplojn.
La leganto povas ankaŭ helpi min en la plibonigado de ĉi tiu artikolo.

Estimata leganto, se vi trovas eraron aŭ malklarecon en mia teksto,
mi invitas vin : " Helpon ! " …helpu min en la korektado de miaj artikoloj.
Por tion fari, sufiĉas lasi komentojn.